اسناد هیئت - برخی تشکل‌ها سنخیتی با امر مداحی ندارند

جامعه-ایحا: حاج محمود تاری ، شاعر و مداح با لحنی صریح آسیب ها را می گوید: این که مداحان در میان خودشان وحدت ندارند . تشکل ها متحد نیستند و یا برخی از تشکل ها هیچ سنخیتی با امر ستایگشری ندارند و... . اما او با همان شوری که اسیب ها را می شمارد پیشنهادهایی هم دارد تا آسیب ها بر طرف شوند. از اسیب کوچکی که به گوشه ای از مداحان وارد شود نه خرسند بلکه موجب مرارت خاطرش می شود. در گفت و گوی پیش رو می توانید دغدغه های او درباره وحدت مداحان ، تشکل ها و همین طور مسیری که ترسیم می کند برای رسیدن به وحدت بین شیعه و سنی را بخوانید.

جامعه-احیا: چند سالی است که رشد چشم گیر تشکل های ستایشگری را مشاهده می کنیم. تعدد این تشکل ها به نظر شما مثبت است یا منفی؟

مسلما من با زیاد شدن این تشکل ها مخالفم. دلیل این مخالفتم هم وضعیت امروز است. با یک بررسی کلی تشکل های ستایگشری امروز به راحتی می توان دریافت که بسیاری از این تشکل ها که با این عنوان برپا شده اند هیچ سنخیتی با اصل مسئله ندارند. این که مداحی ما هیچ پیشرفتی نداشته به این معنی نیست که این تشکل های که قرار بود بیایند و از نظر کیفی و کمی امر ستایشگری را سروسامان دهند نتوانسته اند به وظیفه شان عمل کنند؟ آیا نشانگر این نیست که این تشکل ها به هیچ وجه با این امر سنخیتی ندارند و از این رو نمی توانند بارش موثری در این زمینه داشته باشند؟

حاج آقا در مواردی هم این تشکل ها موازی کاری هایی هم دارند. فکر می کنید چرا این اتفاق افتاده است؟

نخست، در ادامه پاسخ به سوال اول مطلبی اضافه کنم. برای من همواره جای تعجب است که چرا این تشکل های هیچ کدام شان علمی ندارند. منظورم از شان علمی، آشنایی با زیر و برم کار مداحی است. وقتی تشکلی که در حوزه خود نمی تواند شان علمی خود را اثبات کند چطور می تواند جریان سازی کند و یا طرحی نو دراندازد. وارد کردن طرحی در امر مداحی و سامان دادن وضعیت گذشته اصلی ترین دغدغه ای بود که عامل برپا شدن تشکل های ستایشگری شده بود که هم اکنون هیچ خبری از آن دغدغه نیست. اما این که می گویید این تشکل های موازی کاری می کنند کاملا درست است. دلیل بسیار مهمی هم دارد این مسئله. بسیاری از این تشکل ها وقتی تشکیل می شدند اصلا از خودشان نپرسیده اند که اصلا چرا باید تشکل ستایشگری می بایست وجود داشته باشد! چون در اصل کار هیچ اندیشه ای نشده است شما وقتی رجوع می کنید به اساس نامه های این تشکل ها متوجه می شوید اساس نامه یشان شبیه به هم است. اساس نامه ای ندارند که از آن طرحی برخیزد که به درد ستایشگران و امر مداحی بخورد. این ها می خواهند زندگی مداحان را سروسامان دهند یا خود مداحی را؟ این را مشخص نکرده اند. اگر می خواهند مداح پرورش دهند از چه راهی و چطور این کار میسر می شود؟ این مورد هم مجهول و مبهم است. این تشکل ها هر کدام که به وجود آمده اند کارشان را طوری مستقل و بدون مشورت با بزرگان امر مداحی آغاز کرده اند طبیعی است در این صورت که نه از گذشته مداحی تصویری دارند و نه برای آینده طرحی.

مدتی پیش به پیشنهاد بنیاد دعبل شورای هماهنگی تشکل ها ستایگشری تشکیل شد که در نوع خود قدمی در راستای سروسامان دادن به وضعیت تشکل ها بود. البته با این دید که تعدد تشکل ها ذاتا نه تنها مشکل زا نیست و حتی می شود از این مسئله استفاده بهینه کرد. نظر شما درباره شورای هماهنگی چیست؟

به نظر من شورا هم شرایطی دارد. اصولی دارد. اولین گام در موفقیت شورا این است که همه تشکل ها در آن حضور فعال داشته باشند. این در حالی است که من فکر می کنم این شورا در واقعیت تحقق نخواهد یافت. چون هر کدام از این تشکل ها خود را مدیر و راهبر مسئله ستایگشری می دانند. از این رو اگر اساسنامه سفت و سختی نوشته شود، همه تشکل ها ذیل شورا تعریف شوند و بزرگان مداح هم در این شورا صاحب کرسی باشند به نظرم می توان بدان دل بست. حرف من این است، شورا خوب است و طرحی است از سر دغدغه مندی ولی چطور و چگونه تشکیل شود مهم است.

شما با اداه کل نغمات آئینی و رادیو نوا آشنا بودید. با تغییر مدیریت در پست های عالی صدای جمهوری اسلامی این اداره کل و رادیو نو در قسمت های دیگر ادغام و تعطیل شدند. فکر می کنید این مسئله در امر ستایگشری قدم مفیدی است یا خیر؟

من در موفقیت و تاثیر گذاری این اداره کل و رادیو شک دارم. نمی دانم چقدر موفق بوده. تا جایی که من آشنا بودم موفقیت چشم گیری این اداره و رادیو ندیده ام. فکر می کنم در آن جا آدم ها سر جایشان نبوده اند. کار دست متخصص این مسئله نبوده است. یا با متخصصین هیچ مشورتی نداشته اند و با دایره محدودی مدیریت می شد. اما با همه این ها من با تعطیلی این اداره کل و ادغام رادیو نوا موافق نیستم. چون این اداره کل و رادیو تشکیل شده بود تا باری از دوش ستایشگری بردارد. مسئله ای را سامان دهد. این که نتوانسته دلیل بر، برچیدنش نمی شود. می بایست اصلاح می شد و کارش را از سر می گرفت.

فکر می کنید دلیل نبودن این عزم برای اصلاح چیست؟ مثلا یکی از کارهای مهم این اداره کل برگزاری همایش پیرغلامان بوده که بعد از این تغییرات معلوم نیست چه بر سر این همایش بیاید...

دلیل نبودن عزم این است که کسانی که کارها را انجام می دهند از جنس ستایشگری نیستند. چون اگر کسی این کار را می شناخت و اهمیتش را می دانست همه سعیش را می کرد تا مشکل بر طرف شود نه تعطیل. وقتی اتحادی بین مداحان نباشد و بین تشکل ها وحدت نباشد، چه توقعی از دیگر کسانی که درباره کار ما تصمیم می گیرند، است؟ همایش پیرغلامان کار بسیار خوبی بود با همه نقدهایی که بدان وارد است. باید این کار را خودمان به دست بگیریم. تا هر مدیری که می آید نتواند سلیقه ای با آن رفتار کند. کارهای ستایشگری باید به دست خود ستایشگران و تشکل های خودشان باشد. به شرطی که تشکل ها با هم متحد باشند. ما نیازمند همایش پیرغلامان هستیم. از این رو نباید اجازه دهیم این کار روی زمین بماند. از طرفی به اداره کل و رادیو هم نیاز داریم که باز هم از نظر من باید خود ستایشگران و تشکل هایشان به دست گیرند. وقتی همه ابزار ها را داریم، مداح، آرشیو، متخصص و... را داریم چرا خودمان دست به کار نشویم.

در خلال کلامتان به مسئله وحدت تشکل ها و مداحان اشاره کردید، فکر می کنید با این عدم وحدتی که بین تشکل ها و مداحان هست می توان به مسئله وحدت بین شیعه و سنی که مورد نظر رهبری است سروسامان داد؟

محرمی که گذشت یکی از آقایان یک حرکت ضد وحدتی انجام دادند. بعد برخی هم به ایشان تذکر دادند، در صورتی که چنان ایشان را قبل از آن بالا برده بودند و مقامات داده بودند که ایشان خودش را در مقامی می دانست که می تواند تصمیم بگیرد چه حرکتی درباره وحدت انجام دهد. چنین افرادی را ما هم بین جوان ها داریم هم بین پیش کشوتان. این در حالی است که این افراد بیشتر از انگشتان یک دست هم نیستند که ضد وحدت حرکت می کنند و شعر می گویند و می خوانند. به نظر من اگر در میان مداحانی که معتقد به وحدت هستند اتحاد واقعی شکل گیرد. این که نگویند حکم مداحی های پنهانی با اشکارا فرق دارد. با هم دیگر هم نظر شوند و پای حرفشان باشند. فقط وحدتی بخوانند و بعد هم خطر قرمزی دور این چند نفر کشیده شود، تبلیغ نشوند، برایشان مقام و منزلتی قائل نشوند این مسئله حل می شود. اما اگر بین معتقدین به وحدت هم وحدت نباشد نمی شود توقعی داشت که مداحان بتوانند برای وحدت بین شیعه و سنی کاری انجام دهند.

حاج آقای آهی در بستر بیماری هستند به نظر شما ایشان په جایگاهی در عالم مداحی دارند و این جایگاه را چطور کسب کرده اند؟

ایشان داشته ها و ویژگی های منحصر به فردی دارند. انسان بسیار مقیدی هستند و در هر کاری هم تا به حال وارد شده اند شفاف عمل کرده اند و پنهان کاری ننموده اند. از این رو به نظر من بی جهت نیست که ایشان امروز به چنین مقبولیتی دست پیدا کرده اند. طبل توخالی نبودند، انسان اهل مطالعه ای بودند و خودشان هم پای درس آیات عظام نشسته بودند. با این همه انسان بسیار متواضعی هم هستند. از این رو بود که نخست توانستند در میان بزرگان مداحی مقبولیت کسب کنند و بعد هم همینطور در میان عموم مردم شناخته شدند.

در نهایت اگر بخواهید ۵ کتاب توصیه کنید برای مداحان که حتما بخوانند چیست؟

در گام اول مداح باید تاریخ اسلام و تاریخ اهل بیت را بداند. بعد هم عروض بخواند و شعر بشناسد، با سبک های مختلف اشنا شود. اگر این موضوع ها را مطالعه کند این طور نمی شود که وقتی می خواند فرق مثنوی و قصیده را نداند.