معرفی کتاب

«گروه‌های اسلامی و خشونت ... بازگشت به عملیات مسلحانه»

5 آبان 1393 ساعت 10:18

جهان: سوال اساسی نویسنده در این کتاب این است که اساسا چرا جریان‌های اسلام‌گرا در نیم قرن اخیر در برخی دوره‌ها چهره‌ای خشن از خود به نمایش گذاشته‌اند


جهان-احیا: کتاب «گروه‌های اسلامی و خشونت ... بازگشت به عملیات مسلحانه» که در مصر به چاپ رسیده است نیم‌نگاهی به تاریخ برخی جریان‌های اسلام‌گرای مصری در نیم‌قرن اخیر و برخورد آنها با دولت‌های زمان خود را دارد. در این میان برخی عملیات مسلحانه علیه دولت را اتخاذ کرده بودند که دشمنی آنها با سکولارها و لیبرال‌ها و مسیحیان مصری نیز دیده شده است. نویسنده در مقدمه کتاب خود به بررسی ادبیات خشونت در مصر و جهان اسلام پرداخته که این گونه ادبیات شامل چه مولفه‌‌ها و شاخص‌هایی است و از چه زمانی توسط جریان‌های اسلام‌گرا به کار رفته و تاکنون چه مراحلی را طی کرده است.سوال اساسی نویسنده در این کتاب این است که اساسا چرا جریان‌های اسلام‌گرا در نیم قرن اخیر در برخی دوره‌ها چنین چهره‌ای از خود به جای گذاشته‌اند.

منیر ادیب در مقدمه کتاب این‌گونه بیان کرده است که دوره اخیر مصر پس از وقوع انقلاب ۲۲ فوریه مصر و روی کار آمدن اسلام‌گراها بر ارکان نظام سیاسی کشور، شباهت بسیاری به دهه نود و خشونت‌ها و برخوردهای امنیتی شدید آن دوره دارد. بنابراین به گفته نویسنده می‌توان از شرایط و تاریخ و حوادثی که در دهه نود رخ داد برای امروز مصر درس گرفت.

در ادامه کتاب به این فتوا از ابن تيميه اشاره کرده است که اگر طایفه‌ای یا گروهی از اجرای شریعت الهی منع شد، باید برای اجرای آن دست به قتال بزند، که البته این قتال صرفا برای برداشتن این مانع است و خود آن تقبیح شده است. ظاهرا گروه‌های اسلام‌گرایی که برای پیش‌بردن اهداف خود دست به کشتار و اعمال خشونت‌آمیز می‌زدند همواره به این فتوا استناد می‌کردند و به چنین عقیده‌ای رسیده بودند که برای تحقق اهداف آنها باید با مخالفین از باب خشونت و کشتار وارد شد.

کتاب شامل دو بخش اصلی است که در بخش اول به جریان‌شناسی و معرفی گروه‌های اسلام‌گرایی که فعالیت‌های مسلحانه و نظامی داشته‌اند پرداخته و چگونگی شکل‌گیری شاخه‌های مسلحانه و چریکی جمعیت اسلامی و گروه جهاد اسلامی را شرح داده است. در فصل دوم کتاب که به اعتقاد برخی خوانندگان به عنوان جنجالی‌ترین بخش این کتاب شناخته شده است برای اولین بار از برخی عملیات مسلحانه جریان‌های اسلام‌گرا در دهه نود پرده برمی‌دارد. از جمله این حوادث عملیات ترور دو وزیر کشور مصر به نام‌های "ذكى بدر" و "عبد الحليم موسى" است. در بخش دوم فصل دوم نویسنده برآن است همانگونه که از موضوع خشونت اسلام‌گراها و تاریخچه آن صحبت کرده است، بازگشت آنها به اعتدال و چهره‌ها و جریان‌هایی که در این بازگشت تاثیر داشته‌اند را نیز معرفی کند.

کتاب « گروه‌های اسلامی و خشونت ... بازگشت به عملیات مسلحانه» بازخوانی تاریخی است که هم‌اکنون نیز در حال وقوع است و اسلام‌گراهای امروز نیز با همان توجیه و استدلال به اعمال خشونت و عملیات مسلحانه پرداخته‌اند و جوانان پرشور انقلابی و مسلمان خود را اینگونه به کشتن می‌دهند. خشونت از نگاه منیر ادیب صرفا یک برخورد جنایی یا فیزیکی نیست و هرگونه رفتار سیاسی یا اخلاقی یا لفظی که منجر به ظلم و تجاوز به حقوق دیگران می‌شود را شامل می‌شود. سوال اساسی نویسنده از خود در این کتاب این است که چه رابطه‌ای می‌تواند میان انواع خشونت سیاسی یا اخلاقی یا لفظی با خشونت جنابی و خونی داشته باشد که در نهایت منجر به کشته شدن هزاران جوان عضو این جریان‌های اسلام‌گرا تاکنون شده است. واینکه چرا رهبران سیاسی این جریان‌ها به جای توجه به چنین فتوایی، دیگر مبانی اخلاقی اسلام را نادیده می‌گیرند.

منیر ادیب معتقد است که متاسفانه ریشه خشونت در نهاد جریان‌‌های اسلام‌گرای مصری از ابتدا به وجود آمده است و اگر در این میان برخی جریان‌ها نیز به دلیل شرایط زمانی فرصت بروز آن را نداشتند، امروز چهره واقعی خود را به خوبی نشان داده‌اند. نویسنده با نگاهی تحلیلی و تاریخی به موضوع خشونت، ریشه‌های علمی و روانی و فرهنگی آن و دلایل از سرگیری آن را باتوجه به شرایط کنونی قاهره بیان کرده است.

این نویسنده پیش از این نیز در کتابی دیگر با عنوان «انگورهای مرگ ... داستان‌هایی واقعی از زندان‌های مصری» به بیان شکنجه‌هایی که خود و دوستانش در زندان‌های مخفی مصر در سی سال اخیر توسط اسلام‌گراها دیده‌اند پرداخته است


کد مطلب: 812

آدرس مطلب: https://heyatdoc.ir/vdcebw8vijh8z.9bj.html

اسناد هیئت
  https://heyatdoc.ir