اسناد هیئت - جایگاه پرده نشین در مناسبات رفتاری ایرانیان!

در حاشیه مراسم تقدیر روحانیت از سریال پرده نشین

جایگاه پرده نشین در مناسبات رفتاری ایرانیان!

جامعه-احیا: «پرده نشین» آنتی خودمحورگرایی است. آنتی تعصب است. این فیلم آیا نمی‌تواند فضای گفت‌وگو بین مردم را مهیا کند؟

امروز یکی از مشکلات جامعه‌ ما خودمحورگرایی افراطی است. درخصوص بروز این رفتار در جامعه بسیاری از جامعه‌شناسان و تحلیل‌گران نظریه‌های مختلفی ابراز کرده‌اند. مسئله‌ای که البته بیش‌از نظر و تحلیل به یک کار عملی واقعی نیاز دارد. کار عملی‌ای که در دنیای امروز به نظر می‌رسد از مسیر هنر عبور می‌کند. هنر می‌تواند دل‌ها را نسبت به هم دیگر با پرداخت دقیق به مفاهیم انسانی نزدیک کند.

هنر از چنین قابلیتی برخوردار است که امروز دل‌های ایرانیان را بار دیگر به هم نزدیک کند و خانواده‌ها را دور یک اجاق به هم گره بزند. یعنی می‌تواند عاملی باشد بر ضد فردگرایی ما ایرانی‌ها. همان چیزی که تقی آزاد ارمکی در گفت‌وگو با احیا آن‌لاین بدان اشاره کرد و گفت «پژوهش‌های اجتماعی‌اش نشان می‌دهد ایرانیان دچار فردگرایی خاصی می‌شوند که بسیار نگران کننده است.» او در ادامه همان گفت‌وگو خاطر نشان کرده بود که این فردگرایی موجب شده است٬ مردم با یک‌دیگر بیگانه شوند و حتی مسئولین و مردم و همین‌طور برعکس هیچ‌کدام حرف هم‌دیگر را نشنود.

احیا آن‌لاین در گفت‌وگوی دیگری که با ناصرفکوهی٬ مدیر انسان‌شناسی و فرهنگ داشت باز هم به این موضوع پرداخت و علل آن را بررسی کرد. شاه بیت فکوهی در آن گفت‌وگو نیز این بود که ایرانیان «در واقع دچار خودمحور گرایی شده‌اند. خودمحور گرایی که موجب فاصله‌ها شدید می‌شود و در انتها خود را با خودنمایی نشان می‌دهد» خودنمایی که حاصل آن هر چه باشد مسلما جدایی است و فاصله گرفتن از گفت‌وگو هم‌دلی.

یکی دیگر از کسانی که نه از لحاظ ابعاد نظری بلکه بسیار عمل‌گرایانه در جست‌وجوی روش‌هایی برای ایجاد هم‌دلی بین مردم بوده و است٬ حجت‌الاسلام زائری‌ست. کسی که با همین تفکر در میان مخالفت‌هایی که از برنامه «خندوانه» می‌شد٬ در نشست نقد و بررسی این برنامه حاضر شد و گفت:«من تمام قد از این برنامه دفاع می‌کنم» استدلالی هم که پشت این دفاع بود٬ نزدیک کردن افراد خانواده به ‌هم‌دیگر بیان می‌شد.

دیشب٬ در سالروز آغاز امام ولیعصر(عج)٬ در همین راستا این روحانی از عوامل سریال پرده نشین تقدیر و تشکر کرد. اما استدلالی که در حرف‌های زائری بود٬ در دفاع از روحانیت و تطهیر این قشر توسط این فیلم نبود. بلکه ایجاد هم‌دلی و آماده کردن فضا برای گفت‌وگو در این سریال توجه او را به خود جلب کرده بود. از این رو وقتی جلسه تقدیر و تشکر دائما از صلوات‌های مکرری پر شده بود که مجری برنامه از حاضران طلب می‌کرد٬ او به عنوان اولین سخنران این نشست پشت تریبون حاضران را ترغیب کرد که کف بزنند و شادی و نشاط را به جلسه آورد. به‌طوری که نمی‌خواست هیجان خود را علاقه‌مندی‌اش به سریال پرده نشین پنهان کند.

حجت‌الاسلام زائری در ادامه سخنان خود به کودکی خود اشاره کرد و دلیل این‌که چرا به سریال پرده نشین علاقه دارد گفت:«خوشحالی من از بابت فیلم پرده‌نشین به این علت بود که چیزی که من در کودکی می‌دیدم اکنون مردم آن را مشاهده می‌کنند و آن نزدیکی علما به مردم است. عوامل فیلم کاری تولید کردند که شب به شب فرصتی فراهم آورد تا خانواده‌ها کنار هم بنشینند. در روزگاری که همه عوامل ما را به نامهربانی‌ها و نادوستی‌ها سوق می‌دهند، پرده‌نشین از دوستی و آشتی صحبت کرد.»

وی افزود: «فاصله‌ای که امروز در جامعه وجود دارد، فاصله بسیار خطرناکی است. تهدیدها و خطرهای بزرگی از سوی دشمن داریم و البته برای دشمن فرقی نمی‌کند که طرف مقابلش چه کسی باشد. عمامه به سر باشد یا کلاه به سر. چفیه داشته باشد یا کراواتی باشد. این فاصله‌ای که نمی‌گذارد کنار هم بنشینیم و حرف‌های هم را بشنویم بسیار خطرناک است. فیلم‌ پرده‌نشین کاری کرد که من به عنوان روحانی احساس کنم می‌توانم با شخصیتی به اسم مهران رجبی صحبت کنم و یا محسن کیایی احساس کرد که می‌تواند با یک روحانی صحبت کند. نتیجه آن است که شخصیتی مانند هدی که ۲۰ سال در خارج از کشور بوده است،‌آرام آرام حس کرد که به جایی تعلق دارد که از آن فاصله گرفته است. امشب برای این دور هم جمع شده‌ایم تا برای کم کردن این فاصله صحبت کنیم.»

در واقع «پرده نشین» سریالی بود که تعصبات را باطل می‌کرد٬ خودمحورگرایی مردمان را مذمت می‌نمود و صد البته برای همه این‌ها درمان‌هایی هم در چنته داشت٬ مانند این‌که می‌گفت قضاوت زود هنگام نکنید!