زیارت در لغت یعنی دیدار کردن با قصد و در معنای مذهبی عزیمتی است ظاهری یا باطنی به اماکن مذهبی که از سوی پیروان یک دین برای به پا داشتن یک آیین یا فریضه دینی انجام میگیرد و به شخصی که به زیارت میرود، زائر گفته میشود.
در سالهای اخیر با نفوذ اینترنت میان مردم و جایگاهی که بین آحاد جامعه پیدا کرده، ارائه خدمات مذهبی در فضای مجازی گسترش یافته و در حوزه زیارت نیز سرویسهایی مانند زیارت آنلاین، پخش زنده از اماکن متبرکه و زیارت مجازی ارائه میشود که این امر در نهادهای مشهدالرضا نیز نمود دارد.
مشهد به دلیل وجود بارگاه منور امام رضا(ع) سالیانه میزبان میلیونها زائر از سراسر ایران و جهان اسلام است، اما عدهای از مسلمانان به دلیل کهولت سن، مشغله، مهاجرت و ... قادر به زیارت مستمر و حضوری نیستند، از همین رو در زیارت مجازی اماکن متبرکه مانند تور مجازی شبیهسازی شده تا بازدیدکننده بتواند به قسمتهای مختلف آن مراجعه کرده و ارتباط قلبی برقرار کند.
فلسفه اصلی زیارت؛ ایجاد ارتباط و ارتقای ارتباط با اولیای خدا
حجتالاسلام اسدالله اسدی، مسئول دفتر نمایندگی ولی فقیه در جمعیت هلالاحمر خراسان رضوی در گفتوگو با ایکنا، با اشاره به فلسفه زیارت، اظهار کرد: فلسفه اصلی زیارت ایجاد ارتباط و ارتقای ارتباط با اولیای خداست و در واقع هدف اصلی این است که قلب دلداگان و شیفتگان به اهل بیت پیامبر(ص) به سمت و سوی معارف آن حضرات به نحوی معطوف شود که تغییر در فکر و رفتار آنها نمود یابد.
حجتالاسلام اسدی یادآور شد: این زیارت گاهی میتواند به صورت حقیقی باشد، ارتباط دل و جسم در کنار هم بوده و در آن فضای ملکوتی که ملائکه حضور دارند، افراد جسم و روح خود را در آنجا التیام بخشیده، پاکسازی روح کرده و نیرو و انرژی بگیرند؛ اما گاه این ارتباط جسم و روح ممکن نیست لذا فرد میتواند از ارتباطات دیگر استفاده کند، مانند اینکه ارتباط قلب و دل را برقرار کرده و به فضای ملکوتی حرم و بارگاه آن حضرت معطوف کند.
استفاده از ظرفیتهای سایبری برای بهرهمندی از زیارت مجازی
وی ابراز کرد: عصری که در آن زندگی میکنیم با استفاده از تکنولوژی و فناوری ارتباطات، فصل و شرایط بسیار ارزشمندی را برای مردم ایجاد کرده است که استفاده از ظرفیتهای سایبری از جمله این موارد به شمار میرود.
مسئول دفتر نمایندگی ولی فقیه در جمعیت هلالاحمر خراسان رضوی با بیان اینکه حضور جسمانی در عالم فیزیک از طریق سمع و بصر ایجاد میشود، گفت: بنابراین آن خلأ کامل ارتباط فیزیک را فضاهای مجازی و زیارت مجازی تا حدی آن را پر میکند؛ گرچه چشم زائر در این زیارت مستقیما و بدون وابسته به آن حرم معطوف نیست اما با استفاده از فضای مجازی میتواند در جهت ارتقای بینش و فکر خودش بر روح و روان تأثیرگذار باشد.
معارف معنوی مجازی در فضای سایبری
وی با تأکید بر اینکه حرکت به سوی زیارت مجازی، اقدام بسیار مناسب و ارزشمندی است، اظهار کرد: جوانان عصر کنونی زمان بسیار زیادی را در فضای مجازی سیر می کنند، بنابراین مورد هجمه فرهنگی قرار دارند که در این راستا میتوانیم جایگزینی ارزشمند به عنوان معارف معنوی مجازی برای این افراد ایجاد کنیم.
آداب زیارت مجازی
حجتالاسلام اسدی با اشاره به آداب خاص زیارت مجازی و تفاوت آن با زیارت حقیقی، عنوان کرد: ما در زیارت حقیقی آدابی همچون طهارت جسمی، وضو و غسل را انجام میدهیم اما برای زیارت مجازی انجام چنین آدابی ضرورت ندارد اما هر انسانی میتواند با استفاده از حال و هوای جسم و روح خویش وضو گرفته و مقابل تلویزیون یا اینترنت قرار گرفته و در این زیارت مجازی یک زیارت امینالله و دعای خاصه قرائت شود.
مسئول دفتر نمایندگی ولی فقیه در جمعیت هلالاحمر خراسان رضوی یادآور شد: گرچه دستور خاصی برای رعایت آداب زیارت مجازی نداریم ولی منعی هم نداشته که آداب زیارت حقیقی را انجام دهیم زیرا یقینا داشتن طهارت ظاهری به ارتقای طهارت جسم و روح انسان کمک میکند.