یک فیلم گران برای حضرت موسی کاری از ریدلی اسکات
تاریخ انتشار : چهارشنبه ۱۰ دی ۱۳۹۳ ساعت ۰۹:۲۹
جهان: بازسازی داستان زندگی پیامبران این روزها با روند قابل توجهی در سینمای هالیوود رو به افزایش است.
کشور مصر که جزو مهم ترین لوکیشن های فیلمبرداری این اثر محسوب می شد، از همان ابتدا ساخت پروژه ای هالیوودی درباره زندگی حضرت موسی را اشتباه بزرگ نامید و به اعتراض نسبت به این تصمیم پرداخت. مصری ها در پروژه نوح نیز از اولین معترضان ساخت این فیلم بودند و نگرانی از تحریف زندگی پیامبران را به عنوان دلیل اصلی خود مطرح کردند. گرچه ریدلی اسکات اعلام کرد، قصد دارد یک فیلم تاریخی – حماسی بسازد و نه فانتزی، و همچنین تعهد کرد که تمام داستان فیلم بر اساس روایت فصل « هجرت» کتاب عهد عتیق خواهد بود، مصری ها باز هم آرام نشدند. در نهایت، موافقت اسکات مبنی بر حضور رئیس میراث فرهنگی مصر به عنوان ناظر پروژه در لوکیشن های فیلمبرداری کم و بیش به این اعتراض ها پایان داد. اما واقعیت این است که این فیلم یکی از توهین آمیزترین آثار هالیوودی درخصوص زندگی پیامبران الهی و برگی دیگر از پروژه تقدس زدایی هالیوود از مفاهیم دینی و الهی است که در آن در داستان « هجرت»، موسی و رامسس دوم دو دوست نزدیک هستند که از کودکی با یکدیگر بزرگ شده و در کنار یکدیگر به عنوان ژنرال ارتش دربار انجام وظیفه می کنند؛ با این حال رامسس بزودی تبدیل به فرعون خواهد شد. از طرفی موسی در جریان یکی از ماموریت هایش به پیتوم می رود و در آنجا با برده ای محلی آشنا می شود که به او اعلام می کند، اصلیت او یهودی است و برای جلوگیری از قتلش او را مصری خوانده اند. این خبر باعث رانده شدن او از دربار توسط دوست دوران کودکی اش رامسس می شود. با این حال موسی از مهلکه جان سالم به در می برد و پس از آن از جانب پروردگار برگزیده می شود و ... .
بسیاری عقیده دارند اسکات به تقلید از سسیل بی دومیل، کارگردان فیلم معروف “ده فرمان”، تازه ترین اثر خود را به تصویر کشیده است و اگرچه از نظر تکنیک های سینمایی ساخته اسکات بسیار پر زرق و برق تر از “ده فرمان” می نماید، بی دومیل در کارگردانی اثر خود و وفاداری به کتاب مقدس موفق تر بوده است. گفتنی است که اسکات می گوید از ابتدا قصد نداشته روند داستان را به سمتی هدایت کند که با “ده فرمان” مقایسه شود و همه تلاش خود را کرد تا زوایای دیگری از زندگی موسی نبی را به تصویر بکشد.
اهانت های پی در پی به برگزیده خدا
“هجرت” نه تنها بشدت با روایت های کتاب مقدس تفاوت دارد، نگاهی کاملاً اهانت آمیز به پیامبر بزرگ الهی حضرت موسی دارد که در این فیلم مردی دو شخصیتی و مردد نشان داده می شود که حتی به رسالت خود اطمینان چندانی ندارد، به گونه ای که گاه می پندارد نکند این توهمات شخصی خود اوست که وی آن ها را به منزله وحی پنداشته است!
از طرفی دیگر به نظر می رسد، اسکات حادثه شکافته شدن رود نیل را با سونامی اشتباه گرفته است! چرا که طبق روایات و متن کتاب عهد عتیق، این موسی بود که به اذن خدا با اشاره عصای خود دریا را شکافت، اما در “هجرت” جلوه ای متفاوت از این حادثه، به صورت اتفاقی غیرارادی و شاید از هم روی شانس به مخاطب نشان داده می شود.
این فیلم نه تنها به برگزیدگان الهی اهانت می کند، حتی به خود خداوند نیز جسارت کرده است به گونه ای که نیویورک تایمز می نویسد: منتقدان بسیار زیادی از جمله کریس استون، صاحب یکی از بزرگترین کمپانی های تولید فیلم های مذهبی مسیحی، اشتباه دیگر اسکات در این اثر را تصمیم عجیب وی مبنی بر انتخاب صدای یک پسر یازده ساله به نام ایزاک اندروز به عنوان صدای خدا می دانند که نه تنها تأثیری مورد نظر را بر بیننده ندارد و شایسته یک فیلم حماسی- مذهبی نیست، بلکه گاهی به وضوح هاله ای طنز به اثر می دهد.
انتخاب بازیگران سفیدپوست در اکثر نقش ها نیز یکی از شروط مستند بودن اثر را به کلی زیر سؤال می برد و اکثر سیاهپوست ها صرفاً به عنوان دزد یا برده ایفای نقش می کنند.
“هجرت” به جنبه های هیجانی زندگی یک مرد پرداخته تا رسالت یک پیامبر! ریدلی اسکات در این اثر قیام الهی حضرت موسی(ع) را انتقامی قبیله ای و نژادپرستانه معرفی کرده است و بی شک نقطه سیاه دیگری در کارنامه فیلمسازی هالیوود است، شاید به همین دلیل است که جیمز براردینلی منتقد معروف اعتقاد دارد “هجرت” بخش عمده جذابیت خود را مدیون جلوه های ویژه بیش از اندازه است و غیر از آن، فیلمی است عاری از تأثیر حقیقی و بلند مدت که می توان به عنوان “ناامید کننده” ترین فیلم سال ۲۰۱۴ روی آن حساب کرد!
مرجع : ایکنا
تمام حقوق محفوظ بوده و استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع است.
