تاریخ و اندیشه - احیا:۱۴ذیالحجه سال ۱۰ هجری٬ پیامبر اعظم(ص) پس از اعمال حج٬ از مکه خارج میشود و ۱۸ ذیالحجه در غدیر خم دستان حضرت ولیالله(ع) آن قدر بلند میکند که همه مردم در تمامی زمانها و مکانها او را خوب ببینند تا فردایی در زیر سقف ننیشینند و نگویند آن که درستش بالا رفت من بودم انا خلیفتکم الاعلی! جبرئیل امین از مائده الهی٬ آیه سومش را برای محمد امین(ص) و امتش به من ارمغان میآورد و صحابه٬ بنا به نقل غزالی٬ دانشمند شهید اهل سنت٬ به جوان ۳۳ ساله تبریک میگویند:«بخ بخ لک یا ابالحسن لقد اصبحت مولای»(۱)
محرم فرا میرسد و چندی بعد٬ در ۱۱ صفر سال ۱۱ هجری٬ آثار بیماری حضرت رسول(ص) پدیدار میشود. در ۲۶ صفر٬ صحابه را برای پیوستن به سپاه اسامه فرامیخواند. ۲۷ صفر از صحابه فقط کاغذ و دواتی میخواهد و روز دوشنبه ۲۸ صفر٬ در آغوش وصی خود و ولی امت از زمین خاکی خارج میشود.
هر چند شماری از دیگران عالمان شیعی٬ با نظر شیخ مفید و شیخ طوسی همآوا نیستند و تاریخ ارتحال پیامبر را در ربیعالاول٬ یعنی ۴ روز دیرتر میدانند٬ اما همگی بر شهادت پیامبر تصریح کردهاند و یا آنکه سخنی نگفتهاند که نشان دهنده مرگ طبیعی پیامبر باشد.
اهل سنت٬ نیز به شهادت پیامبر اشاره کردهاند و علت آن را سم زن یهودی در جنگ خیبر دانستهاند. غزوهی خیبر در ۱۵ صفر سال ۷ هجری٬ یعنی ۴ سال پیش بوده است و بعید مینماید که سمی پس از چند سال اثر بگذارد. گذشته از اینکه در برخی منابع معتبر اهل سنت هم سم خوردن پیامبر در جنگ خیبر نیز رد شده است:«پیامبر از آن یهودیان پرسید: آیا شما در این غذا سم ریختید؟ گفتند: بله سپس پرسید: دلیل شما برای اینکار چه بوده؟ گفتند: میخواستیم اگر دروغگو هستی از دست تو راحت شویم و اگر پیامبر بودی به تو ضرری نمیرسد.»(۲)
حال علت شهادت پیامبر چه بوده است؟ عدهای با استناد به برخی روایات میکوشند که این سم را برخی از همسران پیامبر در حال بیهوشی به اینشان خوراندهاند. اما طرح چنین مباحث اختلافی باید در مجامع علمی طرح شود و طرح آنها در مجامع عمومی جز تشدید اختلافات مذهبی نتیجهای نخواهد داشت و بر مقوله وحدت که در شرایط کنونی منطقه اهمیت دو چندانی یافته است اثرات سوئی خواهد گذاشت. بنابر این به نظر میرسد این گزاره را که برخی از سوی برخی محققان مطرح شده است پذیرفت که حضرت به شهادت رسیده است اما چه کسی و در چه زمانی حضرت را مسموم کردهاند٬ همانند بسیاری دیگر از زوایای زندگی آن حضرت برای ما به صور دقیق روشن نیست.(۳)
شاید برخی بگویند که باید در مقابل وهابیت از تمام ابزارهای ممکن بهره برد و آنها را تضعیف کرد و مانع از آن شد که بتوانند قدمی به پیش بردارند؛ این پاسخ ناشی از خلط بین اهل سنت و وهابیت است. وهابی ها سنی هستند؛ اما هر سنی از فرقهی انحرافی وهابیت نیست. چنان که شیخیه شیعه هستند؛ امام هر شیعهای از فرقهی انحرافی شیخیه نیست.
مهمترین نقطه افتراق وهابیت و اهل سنت غیر وهابی در آن است که وهابیان٬ توسل به اولیای الهی و زیارت مرقدهایشان را شرک میدانند؛ اما اهل سنت راستین٬ آنها را مشروع میدانند.
دارالفتای مصر که یکی از معتبرترین مراکز فقهی وی علمی اهل سنت در جهان امروز به شمار میرود با صدور فتواهای متعدد توسل و زیارت را جایز دانسته است.(۴)
همچنین رد فتوای دیگر تخریبکنندگان بارگاه اولیای الهی در لیبی را محارب نامیده و افزوده است:« آنچه گروهی از خوارج زمان و سگان دوزخ انجام دادهاند٬ عمل شنیعی بود که میخواهند به وسیله آن در زمین فساد ایجاد کنند.»(۶۵)
در همایشی که چند سال پیش از سوی شماری از عاملن مصری با عنوان «الوهابیه عطر علی الاسلام و العالم» برگزار شد٬ اعلام شد که جهان کنونی از هیچ چیز به اندازه وهابیت رنج نمیبرد و اگر حمایت مالی عربستان و حمایت سیاسی آمریکا از وهابیت نبود٬ تا کنون نابود شده بود.(۶)
با این وصف به خوبی مشخص میشود که بسیاری از علمای اهل سنت٬ در مبارزه با وهابیان در کنار شیعیان قرار دارند و ضروری است که میان آن دو تفکیک قائل شد.
گذشته از جایز دانستن توسل و زیارت٬ برخی از بزرگان اهل سنت معاصر٬ حتی پیروی از فقه شیعه را نیز جایز دانسته که از جمله آنها میتوان به «شیخ الازهر محمود شلتوت(ره)»۲ مفتی فعلی مصر «شیخ علی جمعه» و مفتی فعلی سودان «شیخ محمد عثمان صالح» اشاره کرد.
علی جمعه٬ مفتی مصر٬ در مصاحبهای با سایت العربیه در تاریخ ۱۶ بهمن ۸۷ خورشیدی میگوید:« از مذهب شیعه هم میتوان تقلید کرد... شیعه گروهی پیشرو است که امروز جزئی از عالم اسلام است. علمای بزرگ شیعه تاکید کردهاند که دشنام به صحابه و خلفای راشدین از جمله ابوبکر و عمر و امالمومنین عایشه از مذهب تشیع نیست. متاسفانه برخی بدون توجه به این تحول٬ کتابهای قدیمی آنها را ورق میزنند تا از لابهلای آن موارد اختلاف برانگیز را پیدا کنند و این اشتباه است.»
توهین به مقدسات اهل سنت بنابرفتوای صریح مقام معظم رهبری٬ حرام شرعی است. نه تنها دفاعی از اهل بیت(ع) نیست بلکه از آنجایی که اهل سنت معتدل و میانه رو رد برای عکس العمل در برابر اهانتهای برخی شیعیان به سمت افراطی گری و وهابی شدن سوق میدهد نوعی دشمنی با اهل بیت(ع) نیز خواهد بود. چرا که به تعداد وهابیان افزودهایم و زمینه برای تشدید درگیری فرقهای و تضیعف دین اسلام فراهم کردهایم و به دستان خود به دین محمد(ص) سم خوراندهایم.
پی نوشت:
۱. الغزالی٬ ابوحامدمحمدبنمحمد٬سرالعالمین و کشف ما فی الدارین٬ ج ۱ ٬ ص ۱۸ ٬ باب فی ترتیب الخلافه و المملکه٬ تحقیق: محمد حسن محمد حسن اسماعیل و احمد فرید المزیدی٬ ناشر: دارالکتب الاسلامی - بیروت البنان الطبعه الاول ۱۴۲۴
۲. صحیح بخاری ج۴ ص۶۶ سنن دارمی٬ ج ۱ ص۳۳
۳.آیا پیامبر اسلام مسموم از دنیا رفت؟
www.valiasr-aj.com
4.www.dar-alifta.org