آیتالله هاشمیرفسنجانی:
تشکیل کمیته اتحاد اسلام تلفیق ابعاد دینی و ملی مبارزه در نهضت جنگل بود
تاریخ انتشار : پنجشنبه ۲۷ آذر ۱۳۹۳ ساعت ۱۷:۰۴
تاریخ و اندیشه: پیام آیتالله هاشمی رفسنجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام به همایش ملی «بازشناسی نهضت جنگل» که ۲۵ آذر در تالار حکمت دانشگاه گیلان برگزار شد، توسط محمدحسن اصغرنیا، مسئول مرکز بازشناسی نهضت جنگل قرائت شد.
در این پیام آمده است:
«نگاهی به تاریخ ایران از گذشتههای دور نشان میدهد که هر وقت بیگانگان بر اساس خوی استکباری خویش و با سوءاستفاده از خلأ محبوبیت بین مردم و حکومت، بخش یا بخشهایی از خاک این کشور عزیز را اشغال کردهاند و یا زمانی که حاکمان در اداره جامعه، پاهای خود را از دایره عدل فراتر گذاشتند و با استبداد رأی، تسمه از گرده مردم کشیدهاند، حرکتها، نهضتها و قیامهایی از سوی یک یا گروهی از فرزندان این مرز و بوم به وقوع پیوسته که بنا به شرایط سیاسی و اجتماعی کشور، ویژگیها و شرایط خاص خود را دارا بوده است.
بعضی از این حرکتها در مقابل استبداد سیاسی حاکم بر ایران صورت گرفته و این ویژگی، آنها را از حرکتهای دیگری که بر مبنای ضدیت با بیگانگان شکل گرفته، متمایز نموده است، چون جنبشهایی که مبنای آنها عدالتگستری و یا آگاهیبخشی به مردم بوده، رهبران محبوبی را در تاریخ ایران جاویدان کرده است.
شناخت میرزا کوچک خان و نهضتی که او در تاریخ معاصر ایران ایجاد کرد، در همین راستاست که توانسته بخشی از ملت ایران را با خود همراه و موجب انگیزه مبارزه در آنان گردد.
میرزا کوچک خان جنگلی که در منطقه سرسبز گیلان و در خانوادهای متوسط به دنیا آمد و به تحصیلات دینی پرداخت، سرشار از روح دیانت و ملیت بود و براساس روحیات دینی و ملی، نهضتی را در تاریخ ایران به یادگار گذاشت که به «نهضت جنگل» معروف است؛ نهضتی که استقلال مملکت، حفظ تمامیت ارضی، وطندوستی، مشروعیت و کارآمدی، آزادیهای سیاسی، توجه به افکار عمومی، تساوی حقوق و بالاخره دموکراسی و حضور مردم را برای تعیین سرنوشت جامعه در تلفیق با آموزههای دینی و اسلامی، جزئی از هویت تاریخی ملت ایران میدانست و میرزا به درستی دریافته بود که موعظه و خطابه به تنهایی کافی نیست و در عمل باید وارد میدان شد که براساس همین تفکر در جریان فتح تهران و اعاده مشروطه، به مجاهدین پیوست و در جنگ سهروزه مجاهدین با قوای استبداد حضور داشت. تشکیل کمیته اتحاد اسلام و تلفیق آن با نام نهضت جنگل، نشان از حسن سلیقه قهرمانان نهضت برای توجه به ابعاد دینی و ملی مبارزه داشت.
مشی سیاسی و هدف اصلی نهضت جنگل در مرامنامه آنها مشهود است؛ مرامنامهای که آزادی و تساوی افراد مورد تاکید قرار گرفته و درباره آسایش عمومی و نجات طبقات زحمتکش میگوید «ممکن نیست مگر به تحصیل آزادی حقیقی و تساوی افراد انسانی، بدون فرق، نژاد و مذهب در اصول زندگانی و حاکمیت اکثریت»؛ تاکید مبارزان نهضت جنگل بر این نکته که کلیه افراد از حقوق مدنی مساوی بهرهمند خواهند بود، همچنین توجه به شغل و پرهیز از بیکاری و مفتخواری و ایجاد موسسات و تشکیلاتی که کار تولید میکنند، نشان از هوشیاری این گروه در آن زمان است که بسیاری از مشکلات مردم ایران در نقاط مختلف جغرافیایی به خاطر فقر مادی و بیرونقی اقتصاد بود.
با تشکر از برگزارکنندگان این مراسم که نود و چهارمین سالروز شهادت میرزای جنگلی را گرامی میدارند، امیدوارم اینگونه نشستها و همایشها با نگاه عمیق پژوهشگران دانشگاهی و حوزوی به تبیین اهداف و عملکرد نهضت جنگل و آسیبشناسی آن بپردازد تا سرمایهای ارزشمند از تحقیقات تاریخی برای جوانان جویای حقیقت فراهم نماید که قشر تحصیلکرده آگاه در همه جوامع سرمایههای اجتماعی محسوب میشوند».