نشست علمی «رویکردهای مختلف در تفسیر سیاسی قرآن کریم» ظهر امروز در پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار شد.
در این نشست، حجتالاسلام عبدالکریم بهجت پور، عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، حجت الاسلام غلامرضا بهروز لک، عضو هیأت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع)، به ارایه بحث و نقد و نظر پرداختند.
در ابتدای این نشست حجتالاسلام بهروز لک گفت: یکی از مهمترین حوزههای نظری پیرامون پژوهشهای قرآنی آن است که قرآن کریم مدعی است که برای همه نیازهای بشر جواب و پاسخ در خور دارد.
وی افزود: این مدعی در اینجا به معنی قبول یک اصل به نام مرجعیت علمی و علمی میشود که این کتاب آسمانی را از تمام کتب آسمانی دیگر ممتاز میکند؛ این مدعی اصلی را به دین اسلام هدیه کرد که به مفهوم جامعیت قرآن و دین است زیرا این دین از ابتدا نیز با همین شعار، خاتمیت نبوت را اعلام کرد.
عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم تصریح کرد: رجوع به قرآن در حقیقت ماهیت تحلیلی و علمی و عملی قرآن است که بندگان را در هر شرایطی نسبت به این امر مکلف میکند؛ خاصیت این مرجعیت هم همین مساله است که باید در هر عرصهای و هر مساله ای به قرآن رجوع کنیم.
وی گفت: بدست آمدن این قاعده برگرفته هاز متن قرآن است که باعث میشود که این تفقه ایجاد شود؛ اگر مرجعیت این کتاب را بپذیریم به این معنی است که در همه فعالیتها باید از این کتاب بهره بگیریم و به آن رجوع کنیم.
بهروز لک بیان کرد: معنی دیگر این مرجعیت این است که در مباحث تمدنسازی و حکومت به آیات و سورههایی قرآن کریم مراجعه کنیم و از قرآن برای این مفهوم بهره گیری کنیم.
وی درباره مرجعیت علوم قرآن کریم نسبت به سایر علوم ابراز کرد: معنی و مفهوم مرجعیت در حوزه علمی آن است که باید در حوزه، علوم حوزوی را بر مبنای قرآنی تببین کنیم و این علوم حوزوی و دانشگاهی با مبنای قرآنی عرضه شود.
بهروزلک خاطرنشان کرد: مثلا اگر در حوزه فیزیک و شیمی و علوم دانشگاهی نیز بخواهیم دست به اسلامی سازی کنیم باید مبانی این علوم را بر اساس مبانی علمی قرآنی قراردهیم.
این مدرس حوزه و دانشگاه بیان کرد: امروزه دانشگاه های ما با مبانی قرآنی طبقه بندی نشده است و علومی که در دانشگاهها تدریس میشود، برگردان علوم غربی است که سنخیتی با علوم اسلامی و قرآنی ندارد.
وی افزود: اسلامی سازی علوم در دانشگاهها به این معنی است که باید مفاهیم و مبانی این علوم را حتی در حوزه تجربی بر اساس اصول و علمی قرآنی بنا کنیم.
بهروز لک خاطرنشان کرد: برخی گمان میکنند که قرآنی و اسلامی سازی دانشگاهها به این معنی است، باید دانشگاهها دارای نمازخانههای خاص و مراسم دینی شوند ولی در حقیقت مبنا سازی قرآنی زیربنای اسلامی سازی دانشگاهها و علوم است.
در ادامه این مراسم، حجتالاسلام والمسلمین بهجت پور به روشهای مختلف تفسیر سیاسی از قرآن کریم اشاره کرد و گفت: قرآن کریم علو دیگر را با دو مبنای توصیفی و توصیه مدنظر قرا داده است.
وی افزود: علوم سیاسی عبارت از ایجاد کنشهای در جامعه است که سیاستمداران براساس توصیفها و توصیهها عمل میکنند تا به هدفشان همانند ایجاد حکومت؛ تبدیل تهدیدها به فرصتها دست یابند؛ در آیات و سوره قرآن کریم به این اهداف سیاسی تو جه شده است و توصیفها و توصیهای بسیاری دارد.
وی با بیان این که که قرآن کریم نزول تدریجی دارد، گفت: پیامبر اکرم (ص) کنش و رفتاری در جامعه ایجاد کند و بر مطابق رفتار و عکس العملهای مردم در هر زمان آنها راهنمایی و هدایت کند.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی خاطرنشان کرد: برخی از مفسران قرآن کریم دید کلی از مسائل سیاسی دارند ولی باید مفهوم دقیق و جزئی علوم سیاسی را به دست آورند و با این دید به تفسیر سیاسی قرآن کریم بپردازند.
وی با مهم خواند افزایش پژوهشهای گروهی در حوزه قرآن شناسی و علوم سیاسی بیان کرد: بهترین رویکرد روش تفسیر سیاسی قران کریم تحقیق گروهی است؛ باید بین این دو عرصه علمی پیوند ایجاد کرد تا به ظرفیتهای جدید نظری در این عرصه برسیم.
وی با اشاره به عدم اطلاع کافی بسیاری از اساتید علوم سیاسی به قرآن، گفت: متاسفانه آ«ها برای ارائه مقالات به ترجمه محض قرآن کریم مراجعه میکنند و به همین میزان خطاهای آنها در برداشت بیشتر میشود.
بهجت پور بیان کرد: یکی از مهمترین امور در این حوزه آن است که اساتید علوم سیاسی باید نشستهای هم اندیشی و کارگرههای علمی با اساتید و پژوهشگران قرآنی داشته باشند تابه این مفهوم برسند که باید از این ظرفیت علمی بیشتر استفاده کنند.