محمدرضا سنگری:
موسیقی كه در خدمت عاشورا باشد، قلهنشین خواهد شد
تاریخ انتشار : يکشنبه ۱۶ شهريور ۱۳۹۳ ساعت ۰۸:۲۰
همزمان با شب ولادت امام هشتم شیعیان، امام رضا (ع) نشست پژوهشی هنر و ادبیات عاشورایی در تالار مهر حوزه هنری برگزار شد.
در ابتدای این مراسم، امیر مرزبان كارشناس دفتر ادبیات و هنر عاشورایی مركز آفرینشهای ادبی حوزه هنری اظهار كرد: در جلسه اول، پیرامون كلیت ادبیات آیینی و عاشورایی سخن گفتیم و حالا قرار است موسیقی و الحان و پیوندی را كه با ادبیات دارد مورد بررسی قرار دهیم.
وی با بیان این كه در سرزمین ما موسیقی از ادبیات جدا نبوده است، ابراز امیدواری كرد كه این نشست ها ادامه داشته باشد و اتفاق مثبتی در زمینه ادبیات عاشورایی باشد.
پس از آن، محمدرضا سنگری، مسئول دفتر هنر و ادبیات عاشورایی روی سن رفت تا درباره موسیقی و به ویژه موسیقی عاشورایی سخن بگوید. سنگری اینطور شروع كرد: گاهی با خودم فكر میكنم كه چرا خداوند در قرآن هنگام صحبت از دادههای خودش كه همه هویت انسانی در پرتوی این سه ضلع مثلث شكل میگیرد، سمع را قبل از بصر و فواد مطرح كرده است؟ چرا گوش پیش از چشم مطرح میشود؟ این هندسه و این ترتیب كه در قرآن مطرح است، نشان دهنده نقش و جایگاه فوق العاده والای سمع نسبت به بصر نیست؟
وی با بیان این كه الان نمیخواهم به این سوال پاسخ دهم، گفت: اما می خواهم بگویم اگر بصر در انسان حذف شود هرگز معادل حذف سمع نخواهد بود. در پی از دست دادن گوش چیزهای دیگری را هم از دست خواهیم داد كه زبان پس از آن است اما اگر انسان چشمش را از دست بدهد در پی آن چیز دیگری را از دست نمی دهد. این جایگاه فوق العاده سمع و شنیدن را می رساند كه پیوند كاملا نزدیكی با بحث ما یعنی موسیقی و اكنون موسیقی عاشورایی دارد.
این شخصیت فرهنگی تاكید كرد: حقیقت این است كه ما در موسیقی زندگی می كنیم و در موسیقی می میریم. موسیقی پیوند نزدیكی با آوندها و لحظه ها و وجود ما دارد. ما دو دسته موسیقی داریم، یك دسته موسیقی پنهان كه بسیاری از آنها را نشنیده ایم و با آنها آشنا نیستیم. یك موسیقی كه در قرآن هم هست، موسیقی پنهان وجود خود انسان است، یك خواننده پنهان در درون ما وجود دارد و ما گاهی اوقات به این دلپذیرترین موسیقی درونی خودمان گوش نمی سپاریم. تنها كسانی آشنای زیباترین صداها و زیباترین سلوك ها و رفتارها هستند كه صدای درونشان را گوش بسپارند و خلوت هایی فراهم آورند كه این صداها را بشنوند. بسیاری از مواقع به این صدا گوش نمی دهیم در حالی كه سازمان وجود انسان و سازه اصلی وجود انسان را فراهم می كند. زمانی انتخاب درستی در دو راهی زندگی خواهیم داشت كه به موسیقی درونی مان گوش سپرده باشیم. این موسیقی، آوا نیست، در مفهوم كلام نیست اما آن را مخصوصا در لحظه های خلوت احساس می كنیم. یكی از این لحظه ها لحظه خواب است كه دیگر صداها كم كم خاموش می شوند، انسان به آرامشی می رسد و این صدا می جوشد و می روید و انسان را درگیر خودش می كند و گاهی حتی خواب هم اتفاق نمی افتد.
سنگری همچنین با بیان این كه صدای خاموش دیگری هم كه از آن صحبت شده است، صدای ذرات است، ادامه داد: نمی دانم روزی خواهد رسید كه صدای درگیری گلبولهای انسان را آن گاه كه بدن را پاس می دارند ضبط شود یا نه؟ ذرات عالم همه در حال گفت و گو هستند. این صداها را هم گوشهای معمولی نمی شنوند.
مسئول دفتر هنر و ادبیات عاشورایی حوزه هنری همچنین بیان كرد: صدای دیگری كه در روایاتمان داریم صدایی است كه دائم در هر روز با انسان سر و كار دارد. به گفته حضرت علی، خدا فرشته ای دارد كه هر روز صدا می زند بزایید برای مرگ، بسازید كه ویران خواهد شد.
وی همچنین به صداهای طبیعت هم اشاره و تاكید كرد: اما صداهای آشكاری هم داریم و همین صداهایی است كه می شنویم. طبیعت سرشار از موسیقی است، صدای آب، صدای باد و ... كه اگر كسی سلوك عارفان بزرگ ما را بخواند، اصلا چیزی تحت عنوان سماع به دلیل همین صداهای پیدا و پنهان هستی است. صدای افتادن یك دلو در چاه می تواند عارف را شیدا كند و او را به شور و حالی بیندازد.
محمدرضا سنگری با بیان این كه آنچه معمولا در حوزه موسیقی بیشتر از آن صحبت می كنیم صدای انسان است، گفت: منظور همین صدایی است كه پیوندی با آن صداها دارد یعنی اگر كسی خواننده درونش خوب بخواند بی تردید روی تارهای صوتی اش تاثیر خواهد گذاشت. به قول حافظ، كی شعر تر انگیزد خاطر كه حزین باشد. وقتی حال حزین داشته باشیم، كه حتی گاهی این حال حزین محصول لحظه هزینی است، نمی توانیم توقع خاصی داشته باشیم.
وی در پایان تاكید كرد: آنقدر خوش خواندن و موسیقی مهم است كه خدا هم در دعوت به خواندن قرآن ما را به موسیقی و خواندن قرآن با ترتیل دعوت كرده است. وقتی موسیقی با ارزش ها گره بخورد، افق آنها را فرا می آورد و هنگامی كه قله نشین تاریخ ارزشها و حماسه ها عاشورا باشد، موسیقی كه در خدمت عاشورا قرار میگیرد قله نشین حوزه موسیقی خواهد بود.
تمام حقوق محفوظ بوده و استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع است.
