یک روایت داستانی جذاب از تاریخ اسلام و واقعه عاشورا

بنده به همراه دوست ارجمند دکتر وثوقی توفیق یافتیم متنی داستانی متعلق به حوزه ترکستان شرقی و مسلمانان چینی را در رویدادهای تاریخ اسلام وعاشورا منتشر کنیم. دو مقدمه بر آن نوشته شد، مقدمه ای از سوی استاد در باره اصل نسخه و ویژگی های آن و مقدمه ای از بنده در باره محتوای این روایت داستانی. آنچه ملاحظه می ...

دین یُسر و نقش آن در حل معضل اختلافات مذهبی

تاریخ و اندیشه: آنچه ملاحظه می فرمایید گزارشی است از سخنرانی بنده در چهارشنبه شب، 17 دی ماه که در محفل جشنی که به مناسبت ولادت رسول اکرم (ص) و هفته وحدت در نجف آباد برپا شده بود، ارائه شد. محتوای آن گزارشی است از دلایل گسترش منازعات و مجادلات خشن مذهبی در روزگار ما و تاکید بر اسلام یُسر به عنوان راهی ...

مسئله‌ای سهمناک به نام «علیّت»

تاریخ و اندیشه: اندیشه انسان، اثر او است و اگر اثر او است، معلول او است و این معلول که در درون او است، چیزی جز خود او نیست. اگر انسان علت خودش است و این معلولش عین ربط به خودش است، هر نوع علیتی ابداع و افاضه است.

برائت مرحوم آیت الله سید محمد شیرازی از تفرقه‌افکنان شیعه

تاریخ و اندیشه: مرحوم آیت الله سید محمد شیرازی عالمی است که اگرچه از ناحیة بعضی از تفرقه‌افکنان شیعه «امام مجدد» نامیده می‌شود ولی در عمل توجهی بر فرمایشات ایشان در نهی از تفرقه و اختلاف میان شیعه و سنی نمی‌شود، خوشبختانه از ایشان کتابها و آثار بسیاری برجای مانده است که در جای جای آنها توصیه‌های لازم ...

حیث تاریخی و فراتاریخ در متون مقدس

تاریخ و اندیشه: یکی از مهم‌ترین مسائل و مناقشات در قرون اولیه اسلامی، که از قضا میان دو جریان اشعری و معتزلی مورد بحث ما وجود داشت در خصوص سرشت «کلام الهی» یا متن مقدس (قرآن) بود. پرسش از سرشت «کلام الهی» در جهان اسلام آن چنان اهمیت یافت که علم الهیات (تئولوژی) در میان مسلمانان به «علم کلام»­ شهره یافت....

اساس دیانت

تاریخ و اندیشه: اگر دین را نه در وجه اجتماعی و سیاسی بلکه در وجه فردی و قلبی آن در نظر بگیریم در آن صورت با سخن خانم آرمسترانگ موافقم. این وجه فردی و قلبی همان جنبۀ عرفانی دین است. در گذشته هم عرفای ما با شجاعت اعتراف می کردند که مطلوب ایشان ورای کفر و دین است، یعنی ورای عقیده است، خواه عقیدۀ باطل که ...

چند حاشیه بر «شیعه انگلیسی»

تاریخ و اندیشه: حسن رحیم پور ازغدی، پس از آنکه به نحوه عزداریها و گسترششان اعتراض کرد، با حملاتی از سوی برخی متدینین مواجه شد. این حملات گاه با تحریف کلمات وی همراه بود. او پاسخ این حملات را داد و آنان را «شیعه انگلیسی» خواند و خطر آنان را بازگو کرد:

زیارت اربعین نشانه‌ای از ایمان است، چرا؟

تاریخ و اندشه: بیستم ماه صفر، چهلمین روز پس از فاجعه جانسوز کربلا و شهادت امام حسین (ع) و یاران با وفایی است که مانند آنها را تاریخ به خود ندیده است. این روز دارای قداست فراوان، آداب ویژه و درخور تأملی است. سنت بزرگداشت «اربعین»، در میان پیشوایان دین، تنها برای سالار شهیدان مرسوم و مورد تاکید است؛ تا ...

مرگ‌اندیشی آغاز زندگی است

تاریخ و اندیشه: مراد از مرگ همین لحظه زیستن ما است؛ از وقتی که نطفه ما منعقد می‌شود، زندگی و مرگ‌ ما آغاز می‌شود، زیرا تا هر ثانیه‌ای از زندگی ما نابود نشود، ثانیه بعدی زندگی پدید نمی‌آید.گاه مراد از مرگ، هم مردن تدریجی و هم زندگی تدریجی است

دین رحمت و مشکلات آن با این همه خشونت

تاریخ و اندیشه: یک فکر اساسی نیاز دارد، در مقابل این همه آسیبی که در این دوره، بر این دین رحمت وارد شده، و به نام آن این همه خشونت و تند روی انجام شده است، باید یک فکر اساسی کرد. حرف زدن تنها کار ساز نیست، و صد البته مسلمانان به آن وفادار هستند، اما از میان آنان، جوانان شبهات بیشمار دارند. این شبهات ...

در فضیلتِ «اخلاق فضیلت»

تاریخ و اندیشه: اگر اخلاق هنجاری را دانشی ناظر به نهاد اخلاق بدانیم، می‌توان گفت آن بخش از اخلاق هنجاری که به مؤلفه نخست می‌پردازد، «اخلاق تکلیف» (duty ethics) است. بخشی که درباره مؤلفه‌های دوم و سوم بحث می‌کند، «اخلاق فضیلت» (virtue ethics) است. و از آن بخشی هم (اگر چنین چیزی به صورت مدوّن مطرح شود) ...

ناصر خسرو : نقش تکفیر در خاموشی چراغ علم در دنیای اسلام

جهان: ناصر خسرو: و بعلّت کافر خواندن این علما لقبان مر کسانى را که علم آفرینش دانند، جویندگان چون و چرا خاموش گشتند و گویندگان این علم خاموش ماندند و جهل بر خلق مستولى شد...از بهر آنکه فیلسوف، مَر این علما لقبان را بمنزلت ستوران انگاشت، و دین اسلام را از جهل ایشان خوار گرفت؛ و این علما لقبان، مر فیلسوف ...

من و ماجرای «رسانه شیعه»

تاریخ و اندیشه:کتاب‌ برای نویسنده‌اش حکم فرزند دارد. بعضی‌ها فرزندها عزیزترند؛ بعضی فرزندها مهم‌ترند؛ بعضی فرزندها موفق‌ترند. گاهی یک فرزند حتی از پدرش هم مهم‌تر و مشهورتر می‌شود. جوری‌که همه پدر را به فرزندش می‌شناسند. «رسانه‌ی شیعه» تابه‌حال برای من حکم چنین فرزندی را داشته است.

روایاتی برای تفرقه‌افکنی

تاریخ و اندیشه:اگرچه تفرقه‌افکنان تنها هنگامی به سراغ سند روایات می‌روند که یا این روایات با حرف ایشان ناسازگار باشد و بخواهند آن‌ها را رد کنند؛ و یا اینکه روایتی در ظاهر مطابق رأی و نظر آن‌ها بوده و از جهت سند هم صحیح باشد؛ ولی هنگامی که روایت مورد استدلال ایشان ضعیف السند باشد، نه‌تنها به سراغ بررسی ...

ابتلاء عظیم عاشورا

تاریخ و اندیشه: اگر كسی به این بلاء عظیم گره بخورد، دو بال پرواز به او می‌دهند: «اَللّهُمَّ اِنّی اَتَقَرَّبُ اِلَیْکَ فی هذَ الْیَوْمِ وَ فی مَوْقِفیهذا وَ اَیّامِ حَیاتیبِالْبَراَّئَهِ مِنْهُمْ وَاللَّعْنَهِ عَلَیْهِمْ وَ بِالْمُوالاتِ لِنَبِیِّکَوَ آلِ نَبِیِّکَ عَلَیْهِ وَ عَلَیْهِمُ اَلسَّلامُ»....

عاشورا؛ محور گسترش تفکر تشیع سیاسی

تاریه و اندیشه:سفینهٔ نجات امام حسین علیه‌السلام منحصر به پیروان یک اندیشه و مذهب خاص نیست، همچنان که اصحاب امام حسین علیه‌السلام در روز عاشورا از یک مذهب و اندیشه خاص نبودند، حقیقت این‌که در روز عاشورا در کنار شیعیان خاص آن حضرت، وهب مسیحی را می‌بینیم و زهیر عثمانی‌مذهب را.

بدون چنگ زدن به عاشورا، نمی‌توان مسافر غدیر شد

تاریخ و اندیشه:در ایام محرم نباید مجالس روضه خوانی را فقط مکانی برای گریه و زاری تلقی کرد. محرم را باید درک کرد، باید عمق ایستادگی و آزاگی امام حسین را سرلوحه قرار داد و در طول سال از آن به عنوان چراغ راهنما استفاده کرد.

«اندیشه‌ عرب در عصر لیبرالیسم»؛ منبعی مهم در شناخت اندیشه و جریان‌های سیاسی اسلامی

کتاب «اندیشه‌ عرب در عصر لیبرالیسم»، اثر آلبرت حورانی اثر کلاسیک و منبعی مهم در شناخت اندیشه و جریان‌های اسلامی است که توسط علی شمس برگردان و توسط نشر نامک روانه بازار شده است.

حدود و ثغور عزاداری در فقه!

فقه عزاداری از جمله مباحث فقهی است که باید اصل را در آن بر احتیاط گذاشت.

مناسبات خانوادگی امروز حاصل تکنولوژی نیست

تاریخ و اندیشه: رئیس فرهنگستان علوم معتقد است: اگر در دوره جدید خانواده صورت دیگری یافته است، به این جهت نیست که تکنولوژی به‌وجود آمده و نوع مناسبات مردمان را تغییر داده است، بلکه پیدایش تکنولوژی هم مسبوق به تغییری‌ است که در نحوه تفکر بشر پدید آمده.