معنا و مفهوم «بنیادگرایی»

تاریخ و اندیشه: چند سالی است که اصطلاح «بنیادگرایی» به واژگان کلیدی در بحث‌های مربوط به جهان اسلام تبدیل شده است. گروه طالبان، سازمان القاعده و اینک گروه داعش نمونه‌هایی از جریان معروف به بنیادگرایی هستند که با به کار گرفتن خشونت به عنوان ابزاری اصلی و مهم، سبب شده‌اند که بنیادگرایی اسلامی با خشونت ...

تعاریف و سیاست‌های آزادی‌خواهانه و عدالت‌طلبانه محمد(ص)

آیا عدالت و آزادی در اسلام وجود دارد یا خیر؟ و آیا اصلاً عدالت و آزادی قابل جمع هستند یا متعارضند؟

اربعین، یادمان نخستین زیارت امام حسین(ع)

این مقاله در بخش اول به بررسی جایگاه عدد چهل در متون دینی پرداخته و در بخش دوم متون مربوط به اربعین حسینی(ع) را تحلیل کرده است.

نگاهی به فعالیت‎های تبلیغی خطبا و روحانیون نجف در امر عزاداری

تاریخ و اندیشه: نباید فراموش کرد که نجف فضایی سنتی داشته است و اساساً جز در یک دوره کوتاه در دوره آخوند خراسانی چندان روی خوشی به تجددگرایان نشان نداده است. حتی در دوره آخوند خراسانی نیز سید کاظم یزدی باز هم صاحب نفوذ بود و عدم همراهی وی با مواضع سیاسی آخوند در قبال ایران و مشروطه‌خواهان، خود یک خرق ...

درنگي در پديده غلو

افن گزاف٬ پدیده غلو در مقاله‌ی محمد اسفندیاری

نسبت‌سنجی استدلال‌های فقهی و استدلال‌های اخلاقی

تاریخ و اندیشه:يكی از مباحث مرتبط با بحث اخلاق و فقه، پرسش از نسبت بين اين دو حوزه است. یکی از وجوه مشترک اخلاق و فقه آن است که هر دوی آنها با «احکام» سر و کار دارند و البته این احکام نیز مبتنی بر «استدلال» است. با توجه به شباهت‌های ظاهری که بین استدلال در این دو حوزه وجود دارد طبیعتا یکی از مهم‌ترین ...

فقه عزا؛ تنقیح مبانی فقهای نجف در امر عزاداری

تاریخ و اندیشه:با وجود استفتاهایی که در نجف صادر شده بود و در فضای ملتهب آن دوران، سید محسن امین که مخالفین خود را گروهی می‌دانست که صرفاً باعث تهییج عوام و قشریون شده‌اند، با انتشار کتاب معروف خود با نام «التنزیه لأعمال التشبیه» در سال 1347 هـ ق، آتش بحث را شعله‌ور کرد و دامنه جدال را به میان عوام ...

روش شناسی شهید مطهری در تولید علم دینی

تاریخ و اندیشه:انصاریان استاد دانشگاه می‌گوید: قرآن مملو از گزاره­‌های معرفتی است، اما یک اشتباه بنیادین است که بعضی نظریه‌­پردازان علم دینی ساده‌انگارانه تصور می‌­کنند که اگر خوب قرآن بخوانند، علم تولید می‌شود.

آسیب‏‌شناسى حکومت دینى از منظر آخوند خراسانى

تاریخ و اندیشه: اخيراً كسانى بر اين نكته پاى فشرده‏‌اند كه آخوند خراسانى چندان به تصدى حكومت توسط فقيهان و به اصطلاح، ولايت فقيه و به‌ويژه در شكل مطلقه‏‌اش باور نداشته و تنها چون در موقعيت خاص مشروطه قرار گرفته، به عنوان مناسب‌ترين رويكرد، از آن پشتيبانى كرده است. مستندِ اينان، ادله‏‌اى است كه مرحوم ...